Η Πηνελόπη και οι μνηστήρες...

Ηφαίστειο έτοι-μο να εκραγεί μοιάζει η Νέα Δημοκρατία αυ-τές τις μέρες. Η αντιπαράθεση των υποψηφίων με υπονοούμενα και έμμεσες κα-τηγορίες στην οποία είμαστε θεατές μέχρι σήμερα, τείνει να λάβει αναξέλεγκτες διαστάσεις καθώς ενεργό ρόλο στην αντιπαράθεση επιλέγουν να λάβουν όλο και περισσότεροι βουλευτές και στελέχη του κόμματος και, δη, δημοσίως. Και όλα αυτά όταν η πρώτη αντίδραση όλων των στελεχών μετά την ανακοίνωση παραίτησης του Καραμανλή ήταν να δηλώσουν ενότητα και ομοψυχία. Η εικόνα που βγαίνει προς τα έξω πάντως είναι ότι άπαντες αδιαφορούν για την επόμενη μέρα της παράταξης και πως η μόνη έννοια των στελεχών της Ν.Δ. είναι ο σχηματισμός εποφελών συμμαχιών και η 'σωστή' επιλογή υποψηφίου ώστε να δρέψουν καρπούς στην παρουσία του ως αρχηγός του κόμματος. Οι εσωκομματικοί μηχανισμοί, από τη μία, δείχνουν να γέρνουν κάπως περισσότερο προς τη μεριά της Ντόρας Μπακογιάννη. Η βάση του κόμματος από την άλλη δείχνει να αμφιταλαντεύεται μεταξύ Σαμαρά και Μπακογιάννη (με ελαφρά υπεροχή του πρώτου), με τον Αβραμόπουλο να ακολουθεί με σχετικά μικρή διαφορά και τον Ψωμιάδη να κινείται στα επίπεδα που επιιθυμούσε εξαρχής: ένα ποσοστό που θα τον φέρει στο δεύτερο γύρο εκλογής πρόεδρου της Ν.Δ. σε θέση ισχύος στη διαπραγμάτευση του αναβαθμισμένου ρόλου του στο κόμμα.

Νομίζω πως είναι κοινή παραδοχή πως η Νέα Δημοκρατία θα αναρριχηθεί στην εξουσία και πάλι πιο γρήγορα και αναίμακτα με τη Μπακογιάννη απ' ότι με τους υπόλοιπους δυο ουσιαστικούς διεκδικητές. Αυτό όμως δεν έχει δεν κάνει με τις πολιτικές ικανότητες και χαρίσματα της πρώην υπουργού Εξωτερικών ως πολιτικού παρά με τους μηχανισμούς ελέγχου που διατηρεί η οικογένεια Μητσοτάκη σε κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό επίπεδο. Η Μπακογιάννη θέλοντας να παρουσιάσει ένα προφίλ αυτοδημιούργητης και ρηξικέλευθων ιδεών πολιτικού, παρουσιάζει εαυτόν ως δρόμο διαφυγής του πολιτικού αδιεξόδου των αποτυχημένων κυβερνήσεων της μεταπολίτευσης και αναφέρεται συχνά στην επανίδρυση του κόμματος (αυτό σημαίνει ανάληψη των καίριων θέσεων αποκλειστικά από 'μητσοτακικούς' και πάλι άραγε;) και επαναδιαπραγμάτευση της σχέσεως πολιτών-πολιτικών, κοινωνίας-κυβέρνησης. Από τη μία δηλώνει συνεχιστής του σημαντικού έργου(;) του Καραμανλή, από την άλλη διαφημίζει την αφοσίωση της στο κόμμα λέγοντας πως παρά τις προσωπικές διαφωνίες και αντιρρήσεις με πληθώρα επιλογών και αποφάσεων δεν απέκλινε ποτέ από την πρωθυπουργική γραμμή. Τελικά όμως τι πρεσβεύει η κυρία Μπακογιάννη; Πως είναι δυνατόν και να υπερηφανεύεται, μεν, πως δεν ανήκει στην κατηγορία των ανθρώπων του δόγματος 'δρυός πεσούσης...' αφήνοντας αιχμές για τη πρωθυπουργική θητεία του Κώστα Καραμανλή (που όμως δεν τις κοινοποιεί) και να τονίζει, δε, ότι θα συνεχίσει από εκεί που άφησε τη Νέα Δημοκρατία ο πρώην πρωθυπουργός; H αλήθεια είναι ότι η Μπακογιάννη ιδεολογικά δεν έχει να προσφέρει κάτι διαφορετικό στη Νέα Δημοκρατία και, πολύ περισσότερο, στον τόπο. Αφενός, οι πολιτικές απόψεις της κινούνται στο ίδιο μήκος κύματος με τον Καραμανλή και, αφετέρου, η πολιτική της δύναμη έγκειται αποκλειστικά στη διαχρονική πρακτική των ρουσφετιών, της αδιαφάνειας, της αναξιοκρατείας και της λεηλασίας του δημοσίου πλούτου όπως η οικογένεια Μητσοτάκη έχει περήφανα εδραιώσει σε όλους τους τομείς της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής αυτής της χώρας. Εγκυκλοπαίδεια μπορεί να γράψει κανείς αναφερομένος στις παρανομίες, στα ρουσφέτια και τις υπόγειες συμφωνίες του πατέρας της, της ίδιας και του αδερφού της. Η εκλογή της ως αρχηγού θα εγκλωβίσει για μια ακόμη φορά τη Νέα Δημοκρατία σε παλαιοκομματικές λογικές και θα ακυρώσει τον εκσυγχρονισμό και τη ρήξη με το παρελθόν που χρειάζεται το κόμμα, προσφέρουν οι συγκυρίες και απαιτεί η κοινωνία.

Ο Αβραμόπουλος από την άλλη, αν και (υπο)στηρίχθηκε από την οικογένεια Μητσοτάκη στην πολιτική του καριέρα, εδώ και χρόνια δείχνει ότι αυτονομήθηκε αρκετά ώστε να δύναται πλεόν να διαφοροποιείται από τη πολιτική γραμμή της οικογένειας. Αυτό έδειξε άλλωστε και η επιλογή του να ηγηθεί της δημιουργίας νέου κόμματος, του ΚΕΠ, το 2001. Εσωκομματικά, ο Αβραμόπουλος αντιμετωπίζεται ως καιροσκόπος παρά ως μαχητής του κόμματος και η πλειοψηφία των στελεχών της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν επιθυμεί να αναλάβει τα ηνία της παράταξης. Οι πολίτες, όμως, σε ένα σεβαστό ποσοστό δείχνουν πως θα τον εμπιστευόντουσαν στην αρχηγία της Νέας Δημοκρατίας. Εξάλλου, οι πολιτικές του απόψεις είναι γνωστό πως είναι φιλελεύθερες και κινούνται στον ολοένα διογκούμενο κεντρώο χώρο. Ο πρώην δήμαρχος Αθηνών (αυτό είναι το πολιτικό του στίγμα, καλώς ή κακώς με αυτή την ιδιότητα έχει καθιερωθεί στη συνείδηση των πολιτών) σίγουρα δε διαθέτει τους κομματικούς μηχανισμούς της Μπακογιάννη, ούτε διακατέχεται από την αδίστακτη εξουσιολαγνεία της. Η διαφοροποίηση της μελλοντικής Νέας Δημοκρατίας από τη σημερινή είναι ένας από τους στόχους του, τόσο σε επίπεδο ιδεολογίας όσο και πρακτικών. Όμως μπροστά του έχει ένα, ίσως, ανυπέρβλητο εμπόδιο. Ο τρόπος άσκησης εξουσίας και τα αξιώματα που έχει καταλάβει μέχρι σήμερα έχουν πείσει περισσότερο για τα επικοινωνιακά του χαρίσματα παρά για τις ηγετικές του ικανότητες και την όποια αποφασιστικότητα που θα μπορούσε να εμπνεύσει αλλαγές στα κακώς κείμενα. Τόσο ο δήμος Αθηναίων όσο και τα Υπουργεία Τουρισμού και Υγείας απαιτούν περισσότερο τεχνοκρατική διαχείριση παρά ηγετική φυσιογνωμία και καθοδήγηση, ενώ ή ίδρυση και (η αμέση) διάλυση του ΚΕΠ έδωσε την εντύπωση ότι ήταν καρπός αυταρέσκειας και εκμετάλλευσης πολιτικής συγκυριας παρά πολιτικής ιδεολογίας.

Ο Αντώνης Σαμαράς, από την άλλη, έχει να επιδείξει πολύπλευρη και πολυτάραχη πολιτική καριέρα. Ως φέρελπις (και νεότατος πολιτικός) θεωρήθηκε μεγάλο κεφάλαιο για την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Η διαφωνία που επήλθε τότε με τον τότε πρωθυπουργό και νυν επίτιμο πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας για το Μακεδονικό στοίχισε στο κόμμα την εξουσία και στον Σαμαρά τη ρήξη με τους οπαδούς τους κόμματος, η οποία εντάθηκε με τη δημιουργία δικού του κόμματος, της Πολιτικής Άνοιξης, η οποία μάλιστα έλαβε μέρος και στις εκλογές του 1993. Ο σκληροπυρηνικός πυρήνας της Νέας Δημοκρατίας ακόμη και σήμερα δεν αποδέχεται τον Σαμαρά και τον χαρακτηρίζει ως 'προδότη' και 'αποστάτη'. Βέβαια, αυτή είναι μια μικρή μερίδα των οπαδών της Νέας Δημοκρατίας που εκφράζει απόλυτα τις πολιτικές πρακτικές της μεταπολίτευσης που θέλουν την εξουσία ελεγχόμενη με κάθε κόστος και πάση θυσία: συναισθηματισμοί, ηθική και εθνικό συμφέρον δε χωράνε στο ίδιο τσουβάλι με το κομματικό συμφέρον. Η πλειοψηφία των οπαδών της Νέας Δημοκρατίας έχει δώσει 'συγχωροχάρτι' στον πρώην υπουργό Πολιτισμού καθότι η ρήξη με τον Μητσοτάκη αποδείχθηκε από την ιστορία ότι είχε βάση στον πολιτικό εμπαιγμό του ιδίου και του λαού από τον επίτιμο πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας στο Μακεδονικό ζήτημα. Ο Αντώνης Σαμαράς ιδεολογικά είναι σαφώς πολύ κοντά στις εξ' ορισμού θέσεις και τον πολιτικό χώρο που εκφράζει η Νέα Δημοκρατία αλλά μοιάζει να φοβάται να υπερασπιστεί τα τελευταία χρόνια: κεντροδεξιός κοινωνικός φιλελευθερισμός και ήπιος πατριωτισμός. Ο Μεσσήνιος πολιτικός έχει επιδείξει μέγιστη συνέπεια στις ιδεολογικές του πεποιθήσεις και τοποθετήσεις σε όλο το φάσμα της πολιτικής του καρίερας τόσο επί Ν.Δ. του Μητσοτάκη και, κατόπιν, επί Πολ.Αν. όσο και επί Ν.Δ. του Καραμανλή. Οι ηγετικές ικανότητες που φανέρωσε διαχειριζόμενος την αρχηγία της Πολ.Αν. εντείνονται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι δεν εγκατέλειψε το κόμμα του ούτε όταν άρχισε η πτωτική του πορεία. Αντιθέτως στήριξε τον Καραμανλή στις εκλογές του 2000 και αποφάσισε την (επαν)ενσωμάτωση του στο κόμμα όταν διαπίστωσε κοινούς πολιτικούς ορίζοντες με τον Καραμανλή και επιβεβαίωσε την απόσταση του πρώην πρωθυπουργού από την άμεση σφαίρα επιρροής του Μητσοτάκη. Είναι, ίσως, ο μόνος από τους τρεις υποψηφίους που συμμετείχαν στην απελθούσα κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας που δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα της φθοράς και μπορεί, βάσει και του πολιτικού του ιστορικού, να επικαλείται ανανέωση και αναγέννηση.

Ο Παναγιώτης Ψωμιάδης, τέλος, είναι σαφές (από τα λεγόμενα του ιδίου και επ'ουδενί από τα ποσοστά που ενδεικνύουν μειωμένη συγκριτικά αποδοχή) ότι θέλησε να θέσει υποψηφιότητα στη διαδικασία εκλογής νέου προέδρου της Ν.Δ. με σκοπό την ενίσχυση του εσωκομματικού ρόλου στο αύριο της παράταξης. Πιθανόν να στοχεύει σε μελλοντική κυβερνητική θέση την οποία, προφανώς, θα διαπραγματευτεί στο δεύτερο γύρο εκλογής (που όπως φαίνεται θα υπάρξει) στηρίζοντας κάποιον εκ των υπολοίπων τριών υποψηφίων.