Ο θεσμός του αποδιοπομπαίου τράγου

Αύριο είναι η 'μαύρη' επέτειος ενός χρόνου από το φόνο του Αλέξανδρου Γρηγορό-πουλου από τον ειδικό φρουρό Επαμεινώνδα Κορκονέα. Όλη η Ελλάδα θρήνησε και θρηνεί το χαμό του 15χρονου παιδιού και, φυσικά, ζητά την δίκαιη τιμωρία των θυτών. Και έτσι πρέπει. Απλά έχω την εντύπωση πως στη συγκεκριμένη περίπτωση δείχνουμε ως λαός ακόμη μια φορά περιορισμένο ορίζοντα σκέψης και λογικής. Κοινώς βλέπουμε το δέντρο αλλά ούτε κατά διάννοια δε συνειδητοποιούμε πως υπάρχει δάσος. Δεν είναι μόνο τα καμουφλαρισμένα ανεπανάληπτα έκτροπα και οι ανυπολόγιστες ζημιές που έγιναν πέρυσι μετά το φόνο του Αλέξη από ένα κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας (που προφανώς χρησιμοποίησαν τον άδικο χαμό του παιδίου ως αφορμή για να εξωτερικεύσουν το θυμό τους, την (συνολική) απαξίωση των Ελλήνων πολιτών για τη λειτουργία του Κράτους και τις όποιες σκληροπυρηνικές αντιεξουσιαστικές απόψεις τους). Είναι που σαν κοινωνία βρήκαμε έναν ακόμη αποδιοπομπαίο τράγο. Θα κάνουμε μια ανθρωποθυσία, θα κατευνάσουμε το συσσωρευμενο θυμό μας, θα καλύψουμε ανήθικα προσωπικές ευθύνες για την παρωδία Κράτους που δημιουργήσαμε και μετά θα αφήσουμε αυτόν τον φαύλο κύκλο να ξαναγράψει μια τροχιά μέχρι τη στιγμή που θα απαιτηθεί μια νέα ανθρωποθυσία για να κατευνάσουμε τα (δικά μας) πνεύματα, τις ενοχές που μας στοιχειώνουν.

Μην παρεξηγηθώ, ο ειδικός φρουρός που πυροδότησε το όπλο είναι επικίνδυνος, πρέπει να δικαστεί και ασφαλώς οφείλουν στην Ελληνική Αστυνομία να λάβουν χώρα ριζικές αλλαγές με γνώμονα όμως την ουσία και όχι το θεαθήναι. Και ασφαλώς μας πνίγει όλους μας η αδικία του χαμού του παιδιού. Απλά αναρωτιέμαι γιατί τα αντανακλαστικά μας εν προκειμένω λειτούργησαν σε υπερθετικό βαθμό όταν δυσλειτουργούν καθημερινά και σε χιλιάδες άλλες περιπτώσεις; Θα ανφέρω το πιό απλό παράδειγμα: για λόγους τακτ πολλές φορές εμείς οι ίδιοι δεν είμαστε που ΔΕΝ εμποδίζουμε το φίλο μας από το να οδηγήσει μη όντας νηφάλιος από το ποτό; Αντίστοιχα, πόσοι παρκαδόροι σε κλαμπ, μπουζούκια κλπ. αδιαφορούν αν αυτός που δίνουν το κλειδί του αυτοκινήτου παραπατάει από το μεθύσι ή έστω στέκεται στα πόδια του; Πόσους 'Αλέξανδρους Γρηγορόπουλους' αλήθεια έχουμε χάσει στο δρόμο από μεθυσμένους οδηγούς ή έστω από οδηγούς με επίπεδα αλκοόλ στο αίμα μεγαλύτερα του νόμιμου ορίου; Για να μην αναφερθώ στις -χειρίστης ποιότητας- εθνικές οδούς στις οποίες θρηνούμε κάθε χρόνο χιλιάδες συμπολίτες μας επειδή χρόνια τώρα οι κυβερνήσεις καταληστεύουν τα κρατικά ταμεία και τις επιδοτήσεις για την κατασκευή τους; Εκεί, αλήθεια, σε τι οφείλεται η σιωπηρή ανοχή μας; Δεν είναι φυσικά τόσο άμεσο ή ορατό το συμβάν όσο ένας θανατηφόρος πυροβολισμός αλλά και αυτό φόνος είναι. Μόνο που το όπλο είναι 'αόρατο' και η σφαίρα άγνωστο πότε και σε ποιόν θα εξοστρακιστεί.

Εξάλλου, ο συγκεκριμένος ειδικός φρουρός είναι δημιούργημα του τρόπου ζωής και του πολιτικού συστήματος της γενιάς της μεταπολίτευσης που με επιτυχία δυστυχώς μεταλαμπαδεύει τις λαμπρές βάσεις της υπολειτουργίας του Κράτους και στη νέα γενιά. Εμείς δεν είμαστε οι ίδιοι μου έχουμε ισοπεδώσει κάθε μορφής αξιοκρατία και ισονομία στην ελληνική κοινωνία; Που αδιαφορούμε για το κοινωνικό σύνολο και τις επιπτώσεις των επιλογών μας; Που αντικαταστήσαμε κάθε μορφής αξιοκρατικό κριτήριο, κάθε μορφής ουσιώδη και αξιοκρατικό έλεγχο επιλογής προσωπικού στο δημόσιο τομέα με το κομματικό κριτήριο και τις προσωπικές γνωριμίες και παραχωρήσαμε (αδιαφορώντας για τις συνέπειες) σημαντικές ευθύνες σε ανίκανους, ανεπαρκείς ή ανεκπαίδευτους ανθρώπους; Ο Επαμεινώνδας Κορκονέας είναι ένα αποτέλεσμα του σάπιου οικοδήματος που δημιουργήσαμε και λέγεται Ελλάδα της μεταπολίτευσης. Και όλοι έχουμε ευθύνη, άλλοι για τις πράξεις τους και άλλοι για τη σιωπή τους. Κανείς όμως δε φαίνεται διατεθειμένος να εξεγερθεί και ισοπεδώσει αυτό το σάπιο πολιτικό σύστημα, αν και σύσσωμη η ελληνική κοινωνία έχει καταλάβει πλέον το αδιέξοδο των φθηνών και καιροσκοπικών επιλογών της τις τελευταίες δεκαετίες.

Παρακάτω παραθέτω ένα -κατά τη γνώμη μου- εξαιρετικό άρθρο του Brady Kiesling, πρωήν διπλωμάτη των Η.Π.Α στην Ελλάδα ο οποίος παραιτήθηκε σε ηλικία 46 ετών το 2003 ως ένδειξη διαμαρτυρίας για την εισβολή των Η.Π.Α. στο Ιράκ. Έκτοτε ζει μόνιμα στην Ελλάδα.

"Στις 6 Δεκεμβρίου, ένας Έλληνας αστυνομικός παραβίασε τους σαφείς διατυπωμένους κανόνες εμπλοκής της υπηρεσίας του και χρησιμοποίησε παρανόμως το όπλο του. Ήταν τόσο άτυχος, ώστε να σκοτώσει ένα μικρό παιδί.

Οι καταστροφές που ακολούθησαν δεν είχαν όμως καμιά σχέση με την τύχη. Δεκάδες Έλληνες δημοσιογράφοι έσπευσαν να βάψουν τα χέρια τους με το αίμα του Αλέξη. Χωρίς να περιμένουν την αυτοψία, τα αποτελέσματα της βαλλιστικής εξέτασης ή το πόρισμα των ανακριτικών αρχών, αποφάνθηκαν ότι η αστυνομία «δολοφόνησε εν ψυχρώ το νεαρό». Προσέθεσαν δε ότι ο θάνατος του Αλέξη ακολουθεί τη λογική παρόμοιων περιπτώσεων στο παρελθόν και ενισχύει τον ισχυρισμό ότι η ελληνική αστυνομία είναι εκτός ελέγχου. Η δέουσα αντίδραση της κοινωνίας απεικονίστηκε από τον ταλαντούχο σκιτσογράφο της «Καθημερινής», Ηλία Μακρή, ο οποίος στις 9 Δεκεμβρίου ζωγράφισε μια πένα να διαπερνά τρεις αστυνομικούς με την επισήμανση «συγγνώμη, εξοστρακίστηκε».

Καθώς περπατούσα στη Φιλελλήνων και έβλεπα τους εμπόρους να μαζεύουν τις σπασμένες βιτρίνες των καταστημάτων τους, μου ήλθε στο μυαλό η «Kristallnacht», η «Νύχτα των Κρυστάλλων». Ας μην λησμονούμε άλλωστε ότι οι βανδαλισμοί των καταστημάτων των Εβραίων από τους Ναζί, το 1938, ξεκίνησαν από τη δολοφονία ενός Γερμανού διπλωμάτη στο Παρίσι από έναν Εβραίο θερμοκέφαλο. Το ιδεολόγημα της συλλογικής ενοχής, το οποίο έχει εγκαταλειφθεί εδώ και χρόνια από κάθε πολιτισμένο λαό, ζει και βασιλεύει στον κόσμο της ελληνικής δημοσιογραφίας. Οι αστυνομικοί είναι φονιάδες. Γι’ αυτό πρέπει να τους λούσουμε με βενζίνη και φωτιά. Για να τους φέρουμε σε απόσταση βολής, δεν πρέπει να διστάσουμε να σπάσουμε καταστήματα ή να προβούμε σε εμπρησμούς.

Αναμφίβολα, οι Έλληνες δημοσιογράφοι θα προσβληθούν από την εν λόγω σύγκριση. Άλλωστε, το πογκρόμ των τελευταίων ημερών δεν στράφηκε εναντίον Εβραίων ή Αθίγγανων, αλλά εναντίον των τρισκατάρατων αστυνομικών. Για να μην τους προκαλέσω περισσότερο λοιπόν, τους καλώ να διαβάσουν την προκήρυξη της 17 Νοέμβρη μετά το θάνατο του 15χρονου Μιχάλη Καλτεζά από τον αστυνομικό Μελίστα. Η γλώσσα που χρησιμοποιούν σήμερα τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης ελάχιστα διαφέρει από εκείνη που χρησιμοποιούσε τότε η τρομοκρατική οργάνωση. Η διαφορά βεβαίως είναι ότι οι Έλληνες δημοσιογράφοι δεν χρειάζεται να παγιδεύσουν το αμάξι ενός αστυνομικού με εκρηκτικά, για να κατακτήσουν το δικαίωμα να παροτρύνουν άλλους να το κάνουν.

Η Νύχτα των Κρυστάλλων, ήταν ένας εκτραχηλισμός που απλώς περίμενε την κατάλληλη στιγμή για να ξεσπάσει. Το ίδιο συνέβη και στη σημερινή Αθήνα. Όταν όσοι έχουν κύρος στην ελληνική κοινωνία – δάσκαλοι, πολιτικοί και δημοσιογράφοι – καθιστούν σαφές στους νέους ότι η καταστροφική τους μανία αποτελεί ένδειξη πολιτικής αρετής και δεν θα τύχει οιασδήποτε τιμωρίας, μία μικρή μεν, ικανή δε, ομάδα εξ αυτών θα εκμεταλλευθεί την ελευθερία κινήσεων που της παρέχεται. Για όσους δεν ζουν μόνιμα στην Ελλάδα, η άποψη ότι η Ελληνική Αστυνομία αποτελείται από αυταρχικούς φονιάδες φαντάζει τουλάχιστον βλακώδης. Έκπληκτοι οι τουρίστες παρακολουθούν τους Έλληνες οδηγούς να παραβιάζουν κάθε κανόνα οδικής κυκλοφορίας και ασφάλειας και να παραμένουν ατιμώρητοι. Σε άλλες χώρες, θεωρείται κοινός τόπος ότι ο σεβασμός στους νόμους σώζει πολύ περισσότερες ζωές από όσες καταστρέφει. Στην Ελλάδα όμως, τα ελληνικά σχολεία θρηνούν εκατοντάδες συμμαθητές του Αλέξη κάθε χρόνο, λόγω της ανοχής της κοινωνίας στη δολοφονική συμπεριφορά των οδηγών, στη διαφθορά των επιθεωρητών εργασίας και στην απόρριψη των τοξικών αποβλήτων των εργοστασίων στα ποτάμια.

Ο ανεπαρκής εξοπλισμός και εκπαίδευση και το πεσμένο ηθικό της ελληνικής αστυνομίας είναι συμπτώματα και όχι αιτίες της κατάρρευσης του κράτους δικαίου. Κάθε μήνα, το ελληνικό κοινοβούλιο ψηφίζει και έναν καινούργιο κακογραμμένο νόμο για να κατευνάσει την οργή της κοινής γνώμης για κάποια περίπτωση κατάχρησης εξουσίας. Οι Έλληνες, από την πλευρά τους, χειροκροτούν την ψήφιση αυτών των νόμων, αλλά αντιτίθενται στην εφαρμογή τους. Το ίδιο και οι πολιτικοί. Οι ανεφάρμοστοι νόμοι και οι εξευτελιστικοί μισθοί εγγυώνται την άνθηση της διαφθοράς στην ελληνική αστυνομία. Η διαφθορά οδηγεί μαθηματικά στην καταρράκωση του κύρους της. Η έλλειψη κύρους και σεβασμού για τα σώματα ασφαλείας αποτελούν μία πολύ βολική λογική εξήγηση για την ανομία σε όλα τα επίπεδα της ελληνικής κοινωνίας.

Πράγματι, υπάρχουν θερμόαιμοι στους κόλπους της αστυνομίας, οι οποίοι ενίοτε υιοθετούν βίαιες συμπεριφορές απέναντι σε όσους μετανάστες πέφτουν στα χέρια τους. Αλλά οι νταήδες αυτοί είναι ταυτόχρονα και δειλοί, ενώ η δημογραφική ομάδα των ανυπεράσπιστων τους οποίους μπορούν να βασανίσουν ατιμώρητα είναι μικρή και συρρικνώνεται συνεχώς. Οι αστυνομικοί που παραβιάζουν τον όρκο τους διακινδυνεύουν την ίδια βραδυκίνητη και επιφυλακτική απονομή δικαιοσύνης που περιμένει κάθε Έλληνα που παρανομεί.

Ο σεβασμός του κράτους δικαίου απαιτεί ο θάνατος του Αλέξη να τύχει παραδειγματικής και ταχείας τιμωρίας. Οι δικαστές και οι ένορκοι, έχοντας κατά νου όλα τα στοιχεία της υπόθεσης, οφείλουν να ζυγίσουν από τη μία πλευρά το δικαίωμα της αυτοάμυνας κάθε ανθρώπινου όντος –συμπεριλαμβανομένων και των αστυνομικών– και από την άλλη την υποχρέωση των οργάνων της πολιτείας να προστατεύουν την ανθρώπινη ζωή ακόμη και με κίνδυνο της δικής τους. Η ελληνική κοινωνία θα γίνει υγιέστερη μόνο αν τιμωρηθεί το ίδιο το έγκλημα και όχι αυτό που τα ΜΜΕ αντιλαμβάνονται ως έγκλημα.

Κάθε Νύχτα των Κρυστάλλων αποτελεί πλήγμα για τον αυτοσεβασμό ενός έθνους. Αφού διασκεδάσαμε ολόκληρο τον κόσμο με την ανικανότητα της ελληνικής αστυνομίας να υπερασπίσει την Αθήνα ενάντια σε μερικές εκατοντάδες ταραξίες, τώρα μερικοί υπεύθυνοι δημοσιογράφοι αλλάζουν γραμμή προκειμένου να συντονιστούν με τον προβληματισμό της κοινής γνώμης. Ισως τα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας να εντάσσονται σε μία ευρύτερη διαδικασία ωρίμασης. Οι δημοσιογράφοι είναι τα χαϊδεμένα παιδιά της ελληνικής κοινωνίας. Ας τους αφήσουμε να δικαιολογήσουν τις ναρκισσιστικές επαναστατικές τους ασκήσεις, παίζοντας το ρόλο της νομιμοποιημένης εκδοχής της 17 Νοέμβρη, αντί να υπερασπιστούν με σθένος, ως οφείλουν, το κράτος δικαίου σε μία στιγμή που το κράτος αποτυγχάνει, όπως τώρα, να προστατεύσει τους πολίτες του. "